Triage op een evenement: zo werkt het

Bij een medisch incident op een evenement telt elke seconde. Maar wat als er meerdere mensen tegelijk hulp nodig hebben?

Triage op een evenement is het proces waarbij medische hulpverleners snel beoordelen hoe ernstig de toestand van een bezoeker is en in welke volgorde iemand behandeld wordt. De meest levensbedreigende gevallen krijgen als eerste aandacht. Zo zorgt een goed triage-systeem ervoor dat beschikbare hulpverleners en middelen zo effectief mogelijk worden ingezet, ook op drukke festivals of sportevenementen met honderden of duizenden bezoekers.

Wat is triage precies en waar komt het vandaan?

Het woord triage komt uit het Frans en betekent "sorteren". De methode werd oorspronkelijk ontwikkeld voor de militaire geneeskunde, maar is nu een standaard werkmethode in de ambulancezorg, de spoedeisende hulp en dus ook bij evenementenzorg. Het doel is altijd hetzelfde: de juiste zorg aan de juiste persoon op het juiste moment.

Op een evenement kan triage worden toegepast bij een enkel incident, zoals een val of een bewusteloze bezoeker, maar ook bij een groter incident waarbij meerdere mensen tegelijk zijn betrokken. Denk aan een vechtpartij, een onwelwording in een massa of een calamiteit waarbij een EHBO-post snel veel mensen te behandelen krijgt.

Hoe verloopt triage op een evenement stap voor stap?

Een opgeleide evenementenzorgverlener voert triage uit aan de hand van een gestructureerde methode. De meest gebruikte basisstappen zijn:

• Ademhaling controleren: ademt de persoon? Zo ja, hoe snel en hoe diep?
• Circulatie beoordelen: is er een pols? Is er sprake van ernstig bloedverlies?
• Bewustzijn vaststellen: reageert iemand op aanspreken of pijnprikkels?
• Prioriteit toewijzen: op basis van de bevindingen krijgt de patiënt een urgentieklasse, van onmiddellijk levensreddend ingrijpen tot observatie of doorverwijzing.

Bij grotere evenementen werken hulpverleners soms met gekleurde labels of een digitaal systeem om bij meerdere slachtoffers het overzicht te bewaren. Dit heet massa-casualty triage of gewondenspreidingsplan en maakt deel uit van een groter zorgplan voor het evenement.

Wie voert triage uit op een evenement?

Triage is voorbehouden aan mensen met de juiste opleiding. Op evenementen zijn dat doorgaans gecertificeerde evenementenzorgverleners, verpleegkundigen of artsen. De Veldnorm Evenementenzorg beschrijft welke kwalificaties vereist zijn, afhankelijk van het type en de schaal van het evenement. Een eenvoudige EHBO'er is niet altijd bevoegd om volledige triage te verrichten. Dit is een van de redenen waarom het belangrijk is de juiste categorie hulpverleners in te huren voor jouw evenement.

Bij Event Safety Service werken wij uitsluitend met zorgverleners die voldoen aan de eisen van de Veldnorm Evenementenzorg. Zo weet je als organisator dat het personeel op jouw evenement ook bij een plotse toestroom van patiënten gestructureerd en veilig kan handelen.

Wanneer wordt triage echt noodzakelijk op een evenement?

Bij de meeste evenementen verloopt de medische zorg zonder grootschalige triage. Maar er zijn situaties waarbij de kans op meerdere gelijktijdige incidenten aanzienlijk toeneemt:

• Grote festivals of dance-events met veel bezoekers op een compact terrein
• Sportevenementen zoals wielerwedstrijden of hardloopwedstrijden met hoge fysieke belasting
• Evenementen bij extreme weersomstandigheden, zoals hitte of kou
• Evenementen met een verhoogd risico op alcohol- of drugsincidenten
• Evenementen in besloten ruimtes waar evacuatie moeilijker is

In al deze gevallen is een goed doordacht medisch plan, inclusief triageprotocol, geen luxe maar een noodzaak. De gemeente of vergunningverlener vraagt hier in toenemende mate ook specifiek naar.

Wat heeft triage te maken met jouw evenementenvergunning?

Steeds meer gemeenten en veiligheidsregio's vragen bij de vergunningaanvraag om een uitgewerkt medisch plan of zorgplan. Daarin moet je beschrijven hoe je omgaat met medische incidenten, hoeveel hulpverleners aanwezig zijn en welke protocollen zij volgen. Een triageprotocol is onderdeel van dit plan.

Wie dat plan goed op orde heeft, voorkomt vertraging bij de vergunningverlening en laat zien dat de veiligheid van bezoekers serieus genomen wordt. Op de pagina over medische hulpverlening op evenementen lees je welke afwegingen daarbij een rol spelen.

Hoe sluit triage aan op de rest van de evenementenzorg?

Triage staat nooit op zichzelf. Het is een onderdeel van een grotere medische keten op het evenemententerrein. Die keten ziet er doorgaans zo uit:

• Rondlopende hulpverleners: zij signaleren incidenten op het terrein als eerste en starten de beoordeling.
• EHBO-post: de vaste locatie waar bezoekers worden behandeld of gestabiliseerd. Lees meer over de opzet van een EHBO-post op een evenement.
• Triagecoördinator of medisch leider: bij grotere evenementen is er iemand die de verdeling van patiënten over hulpverleners en locaties bewaakt.
• Doorverwijzing naar ambulance of ziekenhuis: wanneer een situatie de mogelijkheden van de evenementenzorg overstijgt, wordt opgeschaald naar de reguliere hulpdiensten.

Een goed geoefend team weet precies wanneer het zelf kan handelen en wanneer het moet opschalen. Die samenwerking oefenen hulpverleners in opleidingen en trainingen, zodat ze ook onder druk de juiste beslissingen nemen.

Veelgestelde vragen

Is triage verplicht op een evenement?

Er is geen wet die letterlijk zegt dat een triageprotocol verplicht is. Maar de Veldnorm Evenementenzorg en steeds meer gemeentelijke vergunningseisen schrijven voor dat medische hulpverleners in staat moeten zijn om gestructureerd te handelen bij meerdere gelijktijdige incidenten. In de praktijk betekent dit dat triage een vast onderdeel is van professionele evenementenzorg. Bij grote evenementen of evenementen met een verhoogd risico is het sowieso onverstandig om zonder triageprotocol te werken.

Wat is het verschil tussen triage en gewone EHBO?

Bij gewone EHBO help je één persoon tegelijk zo goed mogelijk. Triage gaat een stap verder: je beoordeelt meerdere mensen snel en bepaalt wie als eerste behandeld wordt op basis van urgentie, niet op basis van wie het eerst is binnengekomen. Dat vereist specifieke training en ervaring. Niet elke EHBO'er is opgeleid om triage te leiden; daarvoor zijn evenementenzorgverleners met een hogere kwalificatie nodig.

Moet ik als organisator zelf iets regelen voor triage?

Als organisator hoef je het triageprotocol zelf niet te schrijven of uit te voeren. Dat is de verantwoordelijkheid van de professionele zorgverleners die je inhuurt. Wel is het jouw taak om voldoende gekwalificeerd personeel in te huren, een geschikte EHBO-locatie op het terrein te voorzien en goede afspraken te maken over communicatie met de hulpdiensten. Een gespecialiseerd bureau helpt je om dit goed te organiseren en te verwerken in je zorgplan.

Hoe snel kan een evenementenzorgverlener triage uitvoeren?

Een getrainde evenementenzorgverlener kan een eerste beoordeling uitvoeren in minder dan een minuut per persoon. Bij de meest gebruikte triagesystemen zijn er vaste stappen die de hulpverlener snel en systematisch doorloopt. Die snelheid is ook de reden waarom training en oefening zo belangrijk zijn: in een stressvolle situatie moet het protocol een automatisme zijn, zodat er geen kostbare tijd verloren gaat.